Een grote kop in het AD vandaag: Asbest in speelzand voor kinderen: ‘Dit is echt heel ernstig’. De berichten over asbest in speelzand zorgen vanzelfsprekend voor veel onrust. Wat is er precies aan de hand? En hoe weet je welk kinetisch zand is wél veilig is voor je kind?
Asbest in speelzand
De afgelopen maanden duiken er steeds vaker nieuwsberichten op over mogelijk asbest in speelzand. In Australie, Nieuw-Zeeland en België zijn eind vorig jaar terugroepacties gedaan. Heel heftig!
Wat is asbert? Asbest is een verzamelnaam voor vezelachtige mineralen die vroeger veel werden gebruikt in de bouw en industrie. Inmiddels weten we dat inademing van losse asbestvezels schadelijk kan zijn voor de gezondheid, vooral bij langdurige blootstelling.
En nu wordt asbest in verband gebracht met kinderspeelgoed. Hoe komt dit ‘ineens’?
Speelzand wordt gemaakt op basis van natuurlijke mineralen. Als die grondstoffen uit bepaalde gebieden komen en niet zorgvuldig worden geselecteerd en getest, kan er een risico ontstaan op asbest in het speelzand.
Het is hierbij belangrijk om te weten dat niet elk bericht betekent dat alle speelzand meteen onveilig is. Termen als speelzand, kinetisch zand, magisch zand en sensorisch zand worden vaak door elkaar gebruikt. Het ene product is het andere niet.
Asbest in kinetisch zand
Kinetisch zand wordt veel gebruikt voor sensorisch spel. Het is zacht, maar stevig genoeg om aan zichzelf te plakken, zonder uit elkaar te vallen of te ‘korrelen’. Niet zo gek dus dat het populair is bij kinderen van verschillende leeftijden. En juist omdat kinderen het (langdurig) aanraken en kneden, is veiligheid hier extra belangrijk. Kinetisch zand bestaat meestal uit fijn zand gecombineerd met een bindmiddel.
Zit er asbest in kinetisch zand? Een vraag die niet zo met ja of nee te beantwoorden is. Het zit namelijk zo. Wanneer kinetisch zand wordt gemaakt van slecht gecontroleerde of niet/ongecertificeerde grondstoffen, kan er theoretisch een risico zijn. Dat betekent dus niet dat kinetisch zand per definitie onveilig is. Het betekent wel dat je kritisch mag zijn op de herkomst en de transparantie van de fabrikant.
Merken die hun producten serieus nemen, laten hun speelzand testen door onafhankelijke laboratoria en kunnen aantonen dat het vrij is van schadelijke stoffen, waaronder asbest.
Dit kinetisch zand is getest en veilig
Er zijn merken waarvan het kinetisch zand (extra) is getest op asbest. Volgens deze merken is hun product veilig:
- Grennn
- SensoryFun
- OchOch
- Creall
- ChildGen
Speelzand van Sensoryfun
Het speelzand van SensoryFun is getest en veilig bevonden. SensoryFun legt uit dat hun zand géén natuurlijk zand is uit een rivier of groeve, maar bestaat uit industrieel geproduceerde glasparels met een constante en gecontroleerde samenstelling. Juist daardoor kan het zand onafhankelijk worden getest op ongewenste stoffen zoals asbest en is het aantoonbaar veilig (in tegenstelling tot natuurzand, waarvan de samenstelling per locatie kan verschillen);
Magic Sand van Grennn
Ook is het Magic Sand van Grennn (eind november) getest en veilig verklaard. Lees hier hun statement en testresultaten; Veiligheidsupdate – onze Magic sand is anders dan de teruggehaalde producten.
ZuprSand van OchOch
Ook het ZuprSand van OchOch is veilig. Naar aanleiding van de internationale recall eind 2025 heeft dit merk hun Zupr Sand extra laten testen door TÜV Duitsland (alleen de speelgoednorm-testrapporten zijn niet voldoende; die geven geen asbest aan). Uit deze aanvullende testen blijkt dat Zupr Sand geen asbest bevat. OchOch geeft aan dat de officiële documenten van de test beschikbaar zijn en op verzoek kunnen worden toegestuurd. Hun statement via Instagram;
Speelzand van Creall
Het speelzand van Creall is ook veilig. Hun speelzand is zorgvuldig samengesteld met uitsluitend veilige en gecontroleerde ingrediënten, aldus Creall in een statement op de website. Creall speelzand bestaat uit gezuiverd zand, koolzaadolie en rubbergom, die samen zorgen voor de zachte, kneedbare structuur.
ChildGen speelzand
Ook het kinetisch zand van ChildGen is veilig bevonden, geven ze aan in een Instagram-post;
En andere merken dan…?
En andere merken kinetisch zand, hoe zit het daarmee met betrekking tot asbest? Zijn die veilig? Dat is mij bij het schrijven van dit artikel niet bekend. Bijvoorbeeld het ‘paarse’ merk Kinetic Sand, waar in Nederland veel van wordt verkocht in diverse grote winkels. Zij hebben op dit moment nog geen statement online staan. Wel geeft Jutter & Co via Instagram aan dat het veilig is. Ik zou zelf alle kinetisch zand/speelzand uit voorzorg nog even in de kast laten, tot er een helder statement komt vanuit de merken zelf…
Let op waar je koopt
Let er goed op wat je koopt en vooral waar je het koopt. Juist bij speelzand / kinetisch zand is herkomst allesbepalend. Het zand dat in nieuwsbericht als onveilig naar voren komt, is afkomstig van AliExpress, Bol en Amazon. Bol en Amazon lijken betrouwbaar, maar werken veelal met externe doorverkopers. In zo’n geval weet je niet wat je in huis haalt. Daardoor is de kans reëel dat je een niet-getest of onveilig AliExpress-product in huis haalt, soms zelfs voor een verdubbeling van de prijs (!). Kies daarom bewust voor merken die transparant zijn over hun samenstelling en testen en koop bij betrouwbare aanbieders die veiligheid aantoonbaar serieus nemen.
