Asbest in kinetisch zand?

Een grote kop in het AD vandaag: Asbest in speelzand voor kinderen: ‘Dit is echt heel ernstig’. De berichten over asbest in speelzand zorgen vanzelfsprekend voor veel onrust. Wat is er precies aan de hand? En hoe weet je welk kinetisch zand is wél veilig is voor je kind?

Asbest in speelzand

De afgelopen maanden duiken er steeds vaker nieuwsberichten op over mogelijk asbest in speelzand. In Australie, Nieuw-Zeeland en België zijn eind vorig jaar terugroepacties gedaan. Heel heftig! Het gaat hierbij (voor zover bekend) om ‘los’ speelzand, zoals het speelzand voor ‘zandschilderijen’. Ook in Nederland is dit verkocht.

Wat is asbert? Asbest is een verzamelnaam voor vezelachtige mineralen die vroeger veel werden gebruikt in de bouw en industrie. Inmiddels weten we dat inademing van losse asbestvezels schadelijk kan zijn voor de gezondheid, vooral bij langdurige blootstelling.

En nu wordt asbest in verband gebracht met kinderspeelgoed, met speelzand (waaronder kinetisch zand). Hoe komt dit ‘ineens’?

Speelzand wordt gemaakt op basis van natuurlijke mineralen. Als die grondstoffen uit bepaalde gebieden komen en niet zorgvuldig worden geselecteerd en getest, kan er een risico ontstaan op asbest in het speelzand.

Termen als speelzand, kinetisch zand, magisch zand en sensorisch zand worden trouwens vaak door elkaar gebruikt. Het ene product is het andere niet. In dit artikel richt ik me op merken kinetisch zand, soms dus ook speelzand of magisch zand genoemd.

Asbest in kinetisch zand

Kinetisch zand wordt veel gebruikt voor sensorisch spel. Het is zacht, maar stevig genoeg om aan zichzelf te plakken, zonder uit elkaar te vallen of te ‘korrelen’. Niet zo gek dus dat het populair is bij kinderen van verschillende leeftijden. En juist omdat kinderen het (langdurig) aanraken en kneden, is veiligheid hier extra belangrijk. Kinetisch zand bestaat meestal uit fijn zand gecombineerd met een bindmiddel.

Zit er asbest in kinetisch zand? Een vraag die niet zo met ja of nee te beantwoorden is. Het zit namelijk zo. Wanneer kinetisch zand wordt gemaakt van slecht gecontroleerde of niet/ongecertificeerde grondstoffen, kan er theoretisch een risico zijn. Dat betekent dus niet dat kinetisch zand per definitie onveilig is. Het betekent wel dat je kritisch mag zijn op de herkomst en de transparantie van de fabrikant. Ook is het zo dat er in China 5% asbest in producten zitten en het nog als ‘asbestvrij’ mag worden aangemerkt (bron). Aangezien er merken zijn die het speelzand in China laten maken en testen, is het feitelijk lastig in te schatten of je speelzand dan ook daadwerkelijk asbestvrij is.

Merken die hun producten serieus nemen, laten hun speelzand testen door onafhankelijke laboratoria (bij voorkeur in Nederland) om op die manier te kunnen aantonen dat het vrij is van schadelijke stoffen, waaronder asbest.

Dit kinetisch zand is getest en veilig (volgens de merken zelf)

Er zijn merken waarvan het kinetisch zand (extra) is getest op asbest. Volgens deze merken is hun product veilig:

• Grennn
• SensoryFun
• OchOch
• Creall
• ChildGen
• Kinetic Sand
• Invitation to Imagine

Let wel op een paar nuances. Wordt het speelzand gemaakt in Nederland, elders in Europa, in China of nog weer ergens anders? Is het getest in Nederland of bijvoorbeeld in China zelf? Zijn testgegevens te vertrouwen, klopt de uitslag van China volgens de richtlijnen van Nederland?

Magic Sand van Grennn

Het Magic Sand van Grennn (eind november) is in China getest en (met het rapport van daar) veilig verklaard door het merk zelf. Lees hier hun statement en testresultaten; Veiligheidsupdate – onze Magic sand is anders dan de teruggehaalde producten.

Speelzand van Sensoryfun

Het speelzand van SensoryFun is in China getest en veilig bevonden. SensoryFun legt uit dat hun zand géén natuurlijk zand is uit een rivier of groeve, maar bestaat uit industrieel geproduceerde glasparels met een constante en gecontroleerde samenstelling. Juist daardoor kan het zand onafhankelijk worden getest op ongewenste stoffen zoals asbest en is het aantoonbaar veilig (in tegenstelling tot natuurzand, waarvan de samenstelling per locatie kan verschillen);

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door Chantal Diemer (@sensoryfun.nl)

ZuprSand van OchOch

Ook het ZuprSand van OchOch is getest en volgens het merk zelf veilig bevonden. Naar aanleiding van de internationale recall eind 2025 heeft dit merk hun Zupr Sand extra laten testen door TÜV Duitsland (alleen de speelgoednorm-testrapporten zijn niet voldoende; die geven geen asbest aan). Uit deze aanvullende testen blijkt dat Zupr Sand geen asbest bevat. OchOch geeft aan dat de officiële documenten van de test beschikbaar zijn en op verzoek kunnen worden toegestuurd. Hun statement via Instagram;

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door ochoch (@ochoch.nl)

Speelzand van Creall

Het speelzand van Creall is ook getest. Hun speelzand is zorgvuldig samengesteld met uitsluitend veilige en gecontroleerde ingrediënten, aldus Creall in een statement op de website. Creall speelzand bestaat uit gezuiverd zand uit Duitsland, koolzaadolie en rubbergom, die samen zorgen voor de zachte, kneedbare structuur.

ChildGen speelzand

Ook het kinetisch zand van ChildGen is veilig bevonden. Hun speelzand wordt gemaakt in Turkije. Waar het getest is, weet ik zo niet. Dit geven ze aan in een eigen Instagram-post;

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door ChildGen (@childgen.global)

Kinetic Sand (die ‘paarse’ verpakkingen) van Spin Master

Het kinetische zand van het merk Kinetic Sand, dat op veel plekken te koop is (online, maar ook in winkels zoals Kruidvat en Intertoys) is getest. Ik heb zojuist de testrapporten van Spin Master (het bedrijf dat dit zand uitbrengt) ingezien en via mail (zie hieronder) van Spin Master bevestiging gehad. Je kunt deze HIER (pdf – eigendom van Spin Master) downloaden en inzien. Daarop staat dat er geen asbest is aangetroffen in de geteste producten; dit betreft de kleuren beige, blauw, bruin, roze, geel, paars, zwart, groen en rood. Testdata; december 2025.

Invitation to Imagine Magic Sand

Het speelzand van Invitation to Imagine, ‘Magic Sand’ genoemd, is getest en naar eigen zeggen veilig. Dit zegt het bedrijf in een Instagram-post. Ze hebben dit in Nederland laten testen op asbest. Een rapport zie ik niet.

Dit bericht op Instagram bekijken

Een bericht gedeeld door Julie @ INVITATION TO IMAGINE (@invitationtoimagine_)

En andere merken dan…?

En andere merken kinetisch zand, hoe zit het daarmee met betrekking tot asbest? Zijn die veilig? Dat is mij bij het schrijven van dit artikel niet bekend. Ik noteer hier enkel officiële statements, al dan niet aangevuld met rapporten.

Ik zou zelf alle kinetisch zand/speelzand waar niets over gezegd wordt, uit voorzorg nog even in de kast laten, tot er een helder statement komt vanuit de merken zelf…

Let op waar je koopt

Let er goed op wat je koopt en vooral waar je het koopt. Juist bij speelzand / kinetisch zand is herkomst allesbepalend. Het zand dat in nieuwsbericht als onveilig naar voren komt, is afkomstig van AliExpress, Bol en Amazon. Bol en Amazon lijken betrouwbaar, maar werken veelal met externe doorverkopers. In zo’n geval weet je niet wat je in huis haalt. Daardoor is de kans reëel dat je een niet-getest of onveilig AliExpress-product in huis haalt, soms zelfs voor een verdubbeling van de prijs (!). Kies daarom bewust voor merken die transparant zijn over hun samenstelling en testen en koop bij betrouwbare aanbieders die veiligheid aantoonbaar serieus nemen.